تحلیل ناترازی‌های دوگانه در چارچوب قیود بودجه بین‌زمانی: ریشه‌ها، کانال‌های انتقال و دلالت‌ها بر اخلال در سازوکار سرمایه‌گذاری مولد در اقتصاد ایران
کد مقاله : 1100-IMB
نویسندگان
محبوبه اسدی مافی *1، سید کاظم ابراهیمی2
1mahboube.asadi.m@ut.ac.ir
2دانشیار گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، ، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
چکیده مقاله
ناترازی‌های مزمن اقتصاد کلان، به‌ویژه کسری بودجه دولت و عدم توازن در تراز پرداخت‌ها، از مهم‌ترین موانع ساختاری بر سر راه توسعه پایدار و سرمایه‌گذاری مولد در اقتصاد ایران به شمار می‌روند. این مقاله با فرا رفتن از تحلیل‌های ایستا، این کسری‌های دوگانه را در یک چارچوب پویا و بین‌زمانی تحلیل می‌کند. استدلال اصلی این است که نقض مستمر قید بودجه دولت، از طریق سازوکار سلطه مالی بر سیاست پولی، به پولی‌سازی کسری و تورم مزمن منجر می‌شود. این تورم، از کانال‌هایی نظیر تضعیف نرخ ارز حقیقی، افزایش عدم قطعیت و نااطمینانی مدل‌نشده، و سرکوب مالی، مکانیزم تخصیص بهینه منابع را مختل کرده و سرمایه‌گذاری مولد را از دو مسیر اصلی تضعیف می‌کند: (۱) افزایش ارزش اختیار به تعویق انداختن سرمایه‌گذاری‌های بازگشت‌ناپذیر ، و (۲) اثر ازدحامی شدید در بازارهای مالی توسعه‌نیافته. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-نهادی و با استفاده از آخرین مبانی نظری در حوزه اقتصاد کلان باز و مالیه عمومی، به واکاوی ریشه‌های ساختاری این ناترازی‌ها در اقتصاد نفتی ایران پرداخته و نشان می‌دهد که هرگونه استراتژی برای بازسازی زیرساخت‌ها و تقویت تولید، مستلزم اصلاحات بنیادی و همزمان در چارچوب سیاست‌گذاری مالی و استقلال عملیاتی بانک مرکزی است.
کلیدواژه ها
کسری‌های دوگانه، قید بودجه بین‌زمانی، سلطه مالی، سرمایه‌گذاری تحت عدم قطعیت، سرکوب مالی، اقتصاد ایران.
وضعیت: پذیرفته شده